Ocean Heritage Initiatief

Ocean Heritage Initiatief


Het beschermen van het natuurlijke en culturele erfgoed van onze oceaan

Van oude scheepswrakken tot veranderende zeegezichten, onze oceaan herbergt verhalen die millennia omspannen. Het herstel van de overvloed aan oceanen en het maritieme culturele erfgoed zijn gescheiden gebleven – specialisten op beide gebieden werken parallel, maar niet noodzakelijkerwijs samen. Als enige maatschappelijke stichting die zich inzet voor de gezondheid van de oceaan, zijn we uniek gepositioneerd om urgente uitdagingen aan te pakken waar de menselijke geschiedenis en het mariene milieu elkaar kruisen.

Het Ocean Heritage Initiatief roept op om deze uitdagingen aan te pakken door natuurlijk en cultureel erfgoed te integreren via mariene ruimtelijke planning, ecosysteembescherming en duurzame ontwikkeling, door de expertise op beide gebieden te benutten om de voordelen van onze kennis en mogelijkheden voor het verbeteren van de gezondheid van de oceaan, klimaatbestendigheid en de blauwe economie te maximaliseren.

Hans Van Tilburg foto van rifhaai bij anker

Onze filosofie

Ocean Heritage omvat zowel het natuurlijke als culturele erfgoed dat verband houdt met mariene omgevingen. We erkennen dat de menselijke cultuur en mariene omgevingen samen zijn geëvolueerd en holistisch beschermd moeten worden. Dit geïntegreerde concept erkent dat de oceaan niet alleen mariene ecosystemen en biodiversiteit bevat, maar ook de tastbare en ontastbare sporen van de menselijke beschaving – zoals scheepswrakken, archeologische vindplaatsen onder water, vuurtorens en andere kuststructuren, maritieme tradities, verzonken culturele locaties en spirituele verbindingen met de zee.

Onze filosofie is gericht op het cruciale kruispunt waar natuurlijk en cultureel erfgoed samenkomen – onze 'sweet spot'. Natuurlijke hulpbronnen gebruiken scheepswrakken en andere onderwaterculturele erfgoedlocaties als habitat en als basis voor groei. En voor velen is natuurlijk erfgoed ook cultureel erfgoed, zoals de koraalriffen voor Hawaïanen, de dugong voor de Japanners en andere culturele sleutelsoorten. Wij geloven dat de bescherming van de natuurlijke hulpbronnen van onze oceaan onlosmakelijk verbonden is met het behoud van het culturele erfgoed dat verankerd is in mariene omgevingen. Bedreigingen voor het een hebben vaak invloed op het ander, waardoor er kansen ontstaan ​​voor geïntegreerde beschermingsbenaderingen die traditionele, sectoroverschrijdende methoden niet kunnen aanpakken.


Onze aanpak

Het Ocean Heritage Initiative pakt onderling verbonden uitdagingen aan met behulp van op wetenschap gebaseerde, collaboratieve strategieën die maritieme archeologie, internationaal recht, natuurbehoud en maatschappelijke betrokkenheid samenbrengen.

Geïntegreerd beheer en behoud: We ontwikkelen kaders die tegelijkertijd historische bronnen behouden, kwetsbare ecosystemen beschermen en kustgemeenschappen versterken. Onze aanpak erkent dat effectieve bescherming van het oceanisch erfgoed zowel ecologische als culturele aspecten vereist, inclusief de levende culturele banden die gemeenschappen onderhouden met mariene omgevingen.

Internationale samenwerking: Als geaccrediteerde niet-gouvernementele organisatie bij het UNESCO-verdrag uit 2001 inzake de bescherming van cultureel onderwatererfgoed werken we samen met internationale partners, waaronder UNESCO, Lloyd's Register Foundation, ICOMOS-ICUCH, het Ocean Decade Heritage Network en toonaangevende organisaties op het gebied van maritiem erfgoed. Zo bevorderen we de beleidsontwikkeling en bouwen we wereldwijd capaciteit op voor de bescherming van erfgoed.

Gemeenschapsgerichte implementatie: We richten regionale actiecentra op en werken rechtstreeks samen met inheemse gemeenschappen, kustgemeenschappen en organisaties voor maritiem erfgoed om cultureel passende en lokaal relevante beschermingsbenaderingen te garanderen. We integreren expliciet inheemse perspectieven en immaterieel erfgoed, erkennend dat onderwatererfgoed levende culturele verbindingen met mariene omgevingen omvat en implementeren de principes van de VN-Verklaring inzake de Rechten van Inheemse Volken (UNDRIP) uit 2007.

Wetenschappelijk onderbouwde normen: Ons werk is gebaseerd op grondig onderzoek, door vakgenoten beoordeelde publicaties en op bewijsmateriaal gebaseerde beoordelingsmethoden die zowel de beleidsontwikkeling als praktische instandhoudingsstrategieën informeren.

Proactieve bescherming: In plaats van ons enkel te richten op herstel en behoud nadat er schade is opgetreden, leggen wij de nadruk op preventieve maatregelen en pleiten wij voor een moratorium op destructieve activiteiten, in overeenstemming met de voorzorgsbenadering die in internationale milieuverdragen is opgenomen.


Ons werk

Potentieel vervuilende wrakken (PPW's)

Hans Van Tilburg maakte een foto van een duiker die naar het wrak van een vliegtuig onder water kijkt.

Schepen en vliegtuigen beginnen aan het langzame ontbindingsproces zodra ze zinken en zich op de zeebodem vestigen – of het nu op riffen, zand of rotsen is. Naarmate ze ouder worden, kunnen moderne wrakken hun brandstof en andere gifstoffen in de zee om hen heen lekken. Door onze samenwerking met Stichting Lloyd's Register, Golven GroepSamen met de Inkfish Foundation voeren we risicobeoordelingen uit en ontwikkelen we mitigatiestrategieën voor historische scheepswrakken die een bedreiging vormen voor zowel mariene ecosystemen als cultureel erfgoed. We spannen ons in om de rol die wrakken spelen als leefgebied, als historische locatie, en als graven en markeringen te respecteren. Hoewel scheepswrakken tastbaar cultureel erfgoed vertegenwoordigen (de fysieke locatie, artefacten en militaire graven), kunnen olie-/brandstoflekken of niet-geëxplodeerde munitie (UXO) deze direct beschadigen, terwijl ze ook immaterieel erfgoed aantasten door de omliggende mariene ecosystemen, traditionele visgronden en culturele gebruiken die aan die wateren verbonden zijn, aan te tasten. De vervuiling bedreigt zowel het behoud van het fysieke wrak als de levende culturele verbindingen die gemeenschappen onderhouden met maritieme ruimtes en hulpbronnen.

We bouwen voort op het risicobeoordelingswerk van NOAA in de Amerikaanse EEZ, het risicobeoordelingswerk van het Verenigd Koninkrijk in haar wateren, de casestudies van het PPW-boek en daaropvolgende verfijningen door middel van directe observatie en aanvullend onderzoek. Ons werk omvat daarom noodhulpplanning, kwetsbaarheidskartering en integratie in milieueffectrapportages in prioritaire regio's, waaronder de Arctische, Caribische, Stille en Europese wateren. We richten ons ook op financieringsmechanismen voor noodhulp, preventieve maatregelen en sanering, terwijl we er tegelijkertijd voor zorgen dat de rol van wrakken als graven en markeringen van verloren levens wordt gerespecteerd. Een opkomend aandachtspunt (en dus ook onderzoek) betreft de UXO die mogelijk aanwezig is in deze wrakken en ook op stortplaatsen in de Oostzee, de Middellandse Zee en elders.

Zeebodemkartering en basisbeoordelingen van cultureel erfgoed

Verantwoord beheer van hulpbronnen en crisisrespons beginnen met basisbeoordelingen. Wij pleiten ervoor dat cultureel erfgoed en de waarden ervan belangrijke onderdelen zijn van het initiatief voor zeebodemkartering 2030 en andere uitgebreide programma's voor oceaanonderzoek.

Leden van ons team hebben baanbrekende evaluaties van culturele hulpbronnen uitgevoerd die als model dienen, waaronder studies van de Clarion-Clipperton Zone (door Brennan en Delgado), Salas y Gomez, Emperor Seamounts en het Blake Plateau. Deze multinationale, multiculturele studies, die ook getroffen gemeenschappen omvatten, bieden aanknopingspunten voor soortgelijke evaluaties wereldwijd. Een dergelijk uitgebreid programma bestaat echter niet in het Arctisch gebied, waar de bestaande onderzoeksgegevens marginaal blijven – een kritieke lacune die dringend aandacht vereist.

Erfgoedvuurtorens

Ierse vuurtoren Dublin

We ontwikkelen uitgebreide juridische en beleidsmatige kaders voor de bescherming van vuurtorenerfgoed, waaronder modelwetgeving, klimaatadaptatieplanning en modellen voor gemeenschapsbeheer. Onze aanpak erkent vuurtorens als culturele monumenten en strategische platforms voor wetenschappelijke observatie, klimaatmonitoring en maritieme veiligheid, met prestatiegerichte erfgoednormen die conserveringsbenaderingen mogelijk maken.

Klimaateffecten op het oceaanerfgoed

We zetten ons onderzoek voort naar de invloed van opwarming van de oceaan, zeespiegelstijging en veranderende oceaanchemie op zowel culturele locaties als mariene ecosystemen. Zo leidt verzuring van de oceaan tot verhoogde corrosiesnelheden in ijzeren scheepswrakken en artefacten, versnelt het uitlogen van keramische glazuren en erodeert beschermende patina's op koperlegeringen. We zien deze effecten al op iconische locaties zoals de USS Arizona en de USS Monitor. Ons werk omvat kwetsbaarheidsbeoordelingen voor kusterfgoedlocaties, nooddocumentatieprotocollen en adaptieve beheerstrategieën die zowel milieu- als culturele overwegingen integreren, in nauwe samenwerking met inheemse gemeenschappen die traditionele, op herinneringen gebaseerde kennis bezitten over migratieroutes langs de kust en verdronken kustlijnen.

Terugtrekking van zee-ijs en poolerfgoed

IJslandse ijsbergen in het groene water, genomen door Caio Cezar.

De terugtrekking van zee-ijs in de poolgebieden vormt een bedreiging voor het cultureel erfgoed van het Arctisch gebied. Archeologische kustplaatsen worden steeds kwetsbaarder voor stormschade doordat het beschermende winterijs verdwijnt en de permafrost ontdooit. Traditionele tribale routes over land en water worden belemmerd of zelfs verloren in het veranderende landschap. Wij ondersteunen archeologische teams met snelle respons, monitoring door de gemeenschap met inheemse kennisdragers en internationale samenwerking voor de bescherming van het poolerfgoed via de Arctische Raad en de Antarctische Verdragssystemen.

Bescherming van het erfgoed van de volle zee

De open gebieden van de oceaan die buiten de jurisdictie van een land liggen, staan ​​bekend als de volle zee. Jarenlang hebben we gepleit voor de integratie van UCH in de nieuwe kaders voor oceaanbeheer, inclusief een duidelijke integratie in de ontwikkeling van regelgeving voor diepzeemijnbouw via de International Seabed Authority. Onlangs hebben we een belangrijke bijdrage geleverd aan de oceaankennis met dit open access-boek over Bedreigingen voor ons oceanisch erfgoed: diepzeemijnbouw (Springer, 2025) (inclusief de bedreigingen van PPW's die ook in dit open access-boek worden besproken) Bedreigingen voor ons oceaanerfgoed: potentieel vervuilende wrakken (Springer, 2024).

In 2025 waren we verheugd toen Marokko het 60e land werd dat het nieuwe internationale Biodiversiteitsverdrag buiten de nationale jurisdictie (BBNJ) ratificeerde, waarmee de langverwachte overeenkomst in werking trad. Het Verdrag inzake de Hoge Zee, zoals het bekend staat, voorziet in gebiedsgerichte beheerinstrumenten (ABMT's), waaronder beschermde mariene gebieden en milieueffectrapportages, om de biodiversiteit in de oceaan te beschermen. Het biedt ook nieuwe mogelijkheden om cultureel erfgoed te integreren in een meer holistische benadering van oceaanbehoud. We pleiten er met name voor om maritiem cultureel erfgoed mee te laten wegen bij de aanwijzing van beschermde mariene gebieden en in milieueffectrapportages in gebieden buiten de nationale jurisdictie. Dit omvat ook het overwegen van herdenking van de gevangenen die als slaven naar Amerika zijn getransporteerd, met de afbakening van de Middle Passage, zoals Duke University bepleitte door middel van virtuele lintkaarten en onderzoek om potentiële tastbare locaties te ontdekken waar schepen op zee zijn vergaan.PJ Turner, et. al., Herdenking van de Middenpassage op de bodem van de Atlantische Oceaan in gebieden buiten de nationale jurisdictie, Vol 122, Marine Policy, december 2020)

Regionale implementatie

We starten pilotprogramma's op in het Caribisch gebied, eilandstaten in de Stille Oceaan (waaronder Chuuk, Palau, de Salomonseilanden en Samoa/Amerikaans-Samoa), de Arctische gebieden en Europese kustgebieden (waaronder de Oostzee en de Zwarte Zee). Daarmee ontwikkelen we repliceerbare modellen voor geïntegreerd erfgoedbehoud die wereldwijd kunnen worden opgeschaald.

Ons leiderschapsteam en adviseurs


Informatiebronnen

Nieuws en bronnen

Belangrijke publicaties

Gerelateerde initiatieven van de Ocean Foundation

Historische context

Recent

Recent